Cập nhật pháp luật đến ngày
04/09/2026
Bạn phát hiện một tài khoản
TikTok đang đăng video nói về mình. Người đó gọi tên bạn, dùng hình ảnh của bạn,
kể một câu chuyện mà theo bạn là sai sự thật; thậm chí nói bạn “lừa đảo”, “giật
tiền”, “ngoại tình”, “sống không ra gì”… Video bắt đầu có người xem, bình luận,
chia sẻ.
Phản ứng tự nhiên nhất thường là
tức giận.
Bạn muốn nhắn ngay cho người
đăng. Muốn bình luận phản bác. Muốn gọi điện yêu cầu xóa. Hoặc bấm Report
để TikTok gỡ video càng nhanh càng tốt.
Nhưng nếu bạn thực sự muốn bảo vệ
mình bằng pháp luật, có một việc nên làm trước khi nội dung biến mất:
Giữ lại chứng cứ về những gì
đang tồn tại trên TikTok ngay tại thời điểm này.
Bởi một video hôm nay còn đó,
ngày mai có thể bị xóa. Tài khoản có thể đổi tên, chuyển sang chế độ riêng tư,
sửa mô tả hoặc biến mất. Lượt xem, lượt chia sẻ, bình luận cũng thay đổi từng
giờ.
Khi đó, câu chuyện pháp lý không
còn đơn giản là:
“Họ đã nói xấu tôi.”
Mà trở thành:
“Bạn chứng minh được họ đã
đăng cái gì, ở đâu, vào thời điểm nào, tài khoản nào đăng, nội dung nhắm đến ai
và hậu quả ra sao?”
Đó là lý do trong những vụ việc
liên quan đến mạng xã hội, tôi thường đặt chứng cứ trước tranh luận.
Nếu video vẫn còn trên TikTok,
hãy làm 3 việc trước
Thứ nhất, sao chép ngay đường
dẫn video và đường dẫn tài khoản. Đồng thời chụp màn hình, quay màn hình
toàn bộ video, phần mô tả, bình luận và thông tin tài khoản. Đây là biện pháp
khẩn cấp mà bất kỳ ai cũng có thể tự thực hiện.
Thứ hai, chưa nên vội làm thay
đổi hiện trạng chứng cứ. Chẳng hạn, nếu mục tiêu của bạn là xử lý pháp lý,
việc yêu cầu người đăng xóa hoặc report TikTok trước khi có một phương án ghi
nhận đầy đủ có thể khiến chứng cứ quan trọng biến mất.
Thứ ba, nếu nội dung nghiêm trọng
hoặc có khả năng phát sinh tranh chấp, hãy cân nhắc yêu cầu Thừa hành viên lập
vi bằng càng sớm càng tốt.
Ngoại lệ là những trường hợp có
nguy cơ tức thời như đe dọa bạo lực, tống tiền, phát tán hình ảnh riêng tư,
công khai địa chỉ để kích động người khác tìm đến… Khi đó, an toàn của người bị
hại và việc báo ngay cho cơ quan chức năng/nền tảng phải được ưu tiên; việc bảo
toàn chứng cứ nên được thực hiện song song trong khả năng có thể.
“Nói xấu” trên TikTok chưa phải
là một khái niệm pháp lý
Đây là điều đầu tiên cần hiểu.
Không phải cứ có người nói điều
khiến chúng ta khó chịu thì người đó đương nhiên vi phạm pháp luật.
Ví dụ:
“Tôi thấy dịch vụ của anh A rất
tệ” có thể chỉ là một đánh giá, nhận xét.
Nhưng:
“Anh A đã lừa của tôi 500 triệu
đồng” lại là một thông tin về sự kiện cụ thể, có thể kiểm chứng đúng – sai.
Hoặc một người liên tục dùng những
từ ngữ nhục mạ, hạ thấp nhân phẩm của một cá nhân trước hàng chục nghìn người
xem lại là một tình huống khác.
Về mặt pháp lý, cần tách ít nhất
các nhóm vấn đề: thông tin sai sự thật; vu khống; xúc phạm danh dự, nhân phẩm;
mạo danh hoặc sử dụng hình ảnh/giọng nói trái phép; tiết lộ đời tư; và các hành
vi kích động, quấy rối hoặc tấn công có tổ chức.
Vì vậy, trước khi hỏi “tôi kiện
được không?”, câu hỏi chính xác hơn là:
Nội dung nào là sai? Sai ở
đâu? Người đăng đã nói chính xác câu gì? Người xem có nhận ra họ đang nói về
tôi không? Và tôi chứng minh những điều đó bằng gì?
Tại sao ảnh chụp màn hình thường
chưa phải là điểm dừng?
Ảnh chụp màn hình không phải
là vô giá trị.
Bộ luật Tố tụng dân sự cho phép
chứng cứ được thu thập từ tài liệu đọc được, nghe được, nhìn được và dữ liệu điện
tử. Tuy nhiên, nguồn gốc, xuất xứ và tính xác thực của tài liệu vẫn là những yếu
tố có thể bị tranh luận khi vụ việc được đưa ra cơ quan có thẩm quyền.
Giả sử bạn đưa ra một ảnh chụp có
nội dung:
“Con N này chuyên lừa tiền người
khác.”
Bên kia hoàn toàn có thể đặt câu
hỏi:
Ảnh này chụp từ đâu? Ai chụp? Khi
nào? Có bị chỉnh sửa không? Tên tài khoản thật là gì? URL của bài đăng đâu?
Video gốc đâu? Đoạn trước và sau nói gì? Tài khoản đó có thực sự thuộc về người
bị kiện không? “N” trong bài có chắc là bạn không?
Đó là điểm yếu quen thuộc của chứng
cứ mạng xã hội: một bức ảnh thường chỉ cho thấy một mảnh của câu chuyện.
Vi bằng giúp gì trong trường hợp
bị nói xấu trên TikTok?
Từ ngày 01/7/2026, pháp luật sử dụng
chức danh Thừa hành viên; Nghị định 151/2026/NĐ-CP quy định Thừa hành
viên được lập vi bằng theo yêu cầu để ghi nhận các sự kiện, hành vi có thật
trên phạm vi toàn quốc. Điều 27 của Nghị định xác định vi bằng là nguồn chứng
cứ để Tòa án và cơ quan có thẩm quyền xem xét khi giải quyết vụ việc.
Có một điểm rất quan trọng:
Vi bằng không phải là “giấy chứng
nhận người kia đã vu khống bạn”.
Thừa hành viên không thay Tòa án
kết luận ai đúng, ai sai; cũng không thể chỉ dựa vào tên một tài khoản để khẳng
định người cụ thể nào đang sở hữu tài khoản ấy nếu chưa có căn cứ.
Vi bằng chủ yếu cố định một
cách khách quan những gì Thừa hành viên trực tiếp chứng kiến tại một thời điểm
xác định.
Ví dụ:
Thừa hành viên truy cập TikTok;
ghi nhận tài khoản đang hiển thị tên gì, @username nào; từ tài khoản đó truy cập
video nào; video có hình ảnh gì, lời nói gì, chữ chạy trên màn hình ra sao; phần
caption viết gì; có bao nhiêu lượt xem, lượt thích, bình luận; những bình luận
đáng chú ý là gì…
Nghị định 151/2026/NĐ-CP cũng quy
định Thừa hành viên phải trực tiếp chứng kiến việc lập vi bằng; vi bằng có thể
được lập bằng văn bản giấy hoặc dưới dạng điện tử, có thể kèm hình ảnh và các
tài liệu chứng minh cho nội dung được ghi nhận, đồng thời hồ sơ được lưu trữ
theo quy định.
Nói dễ hiểu:
Ảnh chụp màn hình do bạn tự chụp
là lời bạn nói rằng “tôi đã thấy cái này”.
Còn vi bằng tạo thêm một lớp độc
lập:
“Tại thời điểm lập vi bằng, một
người có chức năng theo luật đã trực tiếp truy cập và ghi nhận những gì đang tồn
tại.”
Đó chính là giá trị lớn nhất của
vi bằng trong chứng cứ số.
Nhưng lập vi bằng “mỗi cái
video” thôi vẫn có thể chưa đủ
Đây là phần mà người bị hại rất dễ
bỏ sót.
Trong một tranh chấp về nói xấu
trên mạng xã hội, tôi thường nhìn chứng cứ theo bốn mắt xích:
Mắt xích 1 – Nội dung: Người
đó đã nói hoặc đăng chính xác điều gì?
Mắt xích 2 – Chủ thể: Tài
khoản đó có liên hệ thế nào với người mà bạn cho rằng đã đăng?
Mắt xích 3 – Đối tượng bị nhắm
tới: Người xem có căn cứ nhận ra nội dung đang nói về bạn hay không?
Mắt xích 4 – Tính sai sự thật
và hậu quả: Điều nào sai? Chứng cứ nào chứng minh nó sai? Nội dung đã gây hậu
quả gì?
Thiếu một mắt xích, hồ sơ có thể
yếu đi rất nhiều.
Một bản án thực tế cho thấy:
có vi bằng vẫn có thể thua nếu thu thập chưa đúng “mắt xích”
Bản án số 4618/2024/DS-ST ngày
25/9/2024 của TAND thành phố Thủ Đức là một ví dụ đáng tham khảo.
Trong vụ án này, nguyên đơn sử dụng
một vi bằng ghi nhận bài đăng trên Facebook và yêu cầu bồi thường do danh dự,
nhân phẩm bị xâm phạm. Tuy nhiên, bị đơn không thừa nhận trang Facebook đó thuộc
mình.
Tòa án nhận định nguyên đơn không
cung cấp đủ tài liệu, chứng cứ chứng minh trang Facebook mang tên “Ban quản trị
M” thực sự thuộc Ban quản trị bị kiện. Đồng thời, phần nội dung, hình ảnh
trong vi bằng đã được mã hóa và không chỉ đích danh nguyên đơn. Vì vậy, yêu cầu
liên quan đến hành vi đăng bài không được chấp nhận.
Bài học ở đây không phải “vi bằng
không có giá trị”.
Bài học là:
Đừng chỉ hỏi “có lập vi bằng
không?”. Hãy hỏi “vi bằng cần ghi nhận những gì để phục vụ chính vấn đề tôi phải
chứng minh?”.
Một vi bằng tốt phải nằm trong chiến
lược chứng cứ của cả vụ việc.
Một vi bằng TikTok nên ghi nhận
những gì?
Tùy từng vụ việc, phạm vi có thể
khác nhau. Nhưng với các vụ nói xấu, bôi nhọ, vu khống trên TikTok, tôi thường
quan tâm đến các nhóm thông tin sau:
1. Tài khoản: tên hiển thị,
@username, ảnh đại diện, bio, đường dẫn tài khoản và các dấu hiệu có khả năng
nhận diện chủ thể.
2. Video cụ thể: đường dẫn,
hình ảnh, âm thanh, lời nói, phụ đề, chữ chèn trên video, caption, hashtag.
3. Toàn bộ ngữ cảnh: không
chỉ chụp đúng một câu bất lợi. Nhiều trường hợp phải nghe từ đầu đến cuối để hiểu
người đăng thực sự đang nói gì.
4. Người bị nhắc đến: tên,
hình ảnh, nickname, nghề nghiệp, nơi làm việc hoặc các dữ kiện khiến người xem
có thể nhận biết người được nói tới.
5. Mức độ phát tán tại thời điểm
ghi nhận: lượt xem, lượt thích, bình luận, chia sẻ nếu TikTok đang hiển thị
các chỉ số này.
6. Bình luận và phản ứng của
người xem: đặc biệt khi bình luận cho thấy cộng đồng đã nhận ra người bị nhắm
đến hoặc thông tin đang tiếp tục được lan truyền.
7. Chuỗi nội dung liên quan:
nhiều trường hợp không phải một video đơn lẻ mà là 5–10 video, livestream,
video trả lời bình luận hoặc nhiều tài khoản đăng lại.
8. Đường đi khi truy cập:
việc ghi nhận cách truy cập từ tài khoản/trang chủ/đường dẫn đến nội dung giúp
tăng khả năng kiểm tra lại nguồn gốc.
9. Tệp điện tử liên quan: video
được tải về hợp pháp, file ghi hình, ảnh và các tài liệu điện tử khác có thể được
lưu, đính kèm phù hợp với yêu cầu và quy trình nghiệp vụ.
10. Dữ liệu kỹ thuật cần thiết:
với hồ sơ phức tạp, việc mô tả thiết bị, trình duyệt, thời điểm truy cập, đường
dẫn và việc bảo quản bản sao số có thể làm tăng khả năng kiểm chứng về sau.
Đối với những chứng cứ số quan trọng,
nguyên tắc quản trị tốt còn là giữ bản gốc hoặc bản sao bảo toàn, không
chỉnh sửa; lưu metadata nếu có; tạo nhiều bản lưu và duy trì khả năng truy vết
nguồn gốc, thời điểm, lịch sử xử lý. Chính tài liệu xây dựng CHUNGCUSO của
chúng tôi cũng coi Accuracy – Completeness – Consistency – Traceability –
Reusability là các tiêu chí nền tảng của dữ liệu chứng cứ.
Kinh nghiệm của Pháp:
“constat” mạnh đến đâu vẫn phụ thuộc vào cách thu thập chứng cứ số
Việt Nam và Pháp có hệ thống pháp
luật khác nhau, nên không thể đồng nhất vi bằng của Việt Nam với constat
của commissaire de justice tại Pháp. Tuy nhiên, kinh nghiệm của Pháp rất
đáng tham khảo vì nghề huissier de justice, nay hợp nhất thành commissaire
de justice, đã có lịch sử lâu dài về ghi nhận chứng cứ trên Internet.
Theo Điều 1 Ordonnance
n°2016-728, commissaire de justice có thể lập các ghi nhận thuần túy
về sự kiện, không đưa ý kiến về hậu quả pháp lý; ngoài lĩnh vực hình sự, những
ghi nhận đó có giá trị cho đến khi có chứng cứ ngược lại.
Điều đáng chú ý nằm ở án lệ.
Trong vụ Cour de cassation,
Chambre criminelle, 8/1/2019, số 18-80.748, một constat Internet dùng để chứng
minh nội dung bị cho là phỉ báng đã không được đánh giá có đủ sức chứng minh vì
các điều kiện kỹ thuật cần thiết để bảo đảm độ tin cậy chưa được thực hiện đầy
đủ. Tòa đặc biệt quan tâm đến việc mô tả thiết bị, địa chỉ IP, proxy và xử lý dữ
liệu tạm/cache trước khi ghi nhận.
Các nghiên cứu về chứng cứ số của
École nationale de la magistrature của Pháp cũng nhấn mạnh rằng ảnh chụp
màn hình rất dễ bị tranh luận; điều quan trọng là chứng minh được nguồn gốc,
thời điểm và tính toàn vẹn của nội dung số.
Một án khác của Cour de cassation
ngày 30/9/2020, số 19-12.058, liên quan đến nội dung từ tài khoản
Facebook riêng tư, còn cho thấy một vấn đề khác: không phải cứ thu thập được
chứng cứ là có thể sử dụng bằng mọi cách. Việc thu thập phải xét tới tính
trung thực, quyền riêng tư, sự cần thiết và tính tương xứng.
Bốn từ khóa đáng học từ thực tiễn
Pháp là:
Nguồn gốc – Toàn vẹn – Truy vết
– Hợp pháp.
Đây cũng là những điều nên đặt ở
trung tâm khi lập vi bằng về TikTok, Facebook hay các loại chứng cứ Internet
khác.
Sau khi đã bảo toàn chứng cứ,
bạn có thể làm gì?
Sau khi “đóng băng” được hiện trạng
chứng cứ, lúc đó mới nên bình tĩnh lựa chọn con đường xử lý phù hợp.
1. Yêu cầu người đăng chấm dứt,
gỡ bỏ, cải chính hoặc xin lỗi
Điều 34 Bộ luật Dân sự năm 2015 bảo
vệ danh dự, nhân phẩm, uy tín của cá nhân. Tùy trường hợp, người bị xâm phạm có
thể yêu cầu bác bỏ thông tin gây ảnh hưởng xấu, gỡ bỏ, cải chính, xin lỗi công
khai và yêu cầu bồi thường thiệt hại.
Đôi khi một yêu cầu được soạn thảo
rõ ràng, kèm thông tin rằng chứng cứ đã được bảo toàn, đủ để bên đăng nhận thức
được mức độ nghiêm túc của vụ việc.
Nhưng cũng có trường hợp không
nên liên hệ trước, đặc biệt nếu có nguy cơ đối phương xóa dấu vết, tạo thêm tài
khoản hoặc tiếp tục phát tán. Thứ tự hành động cần được quyết định tùy hồ sơ.
2. Báo cáo nội dung với TikTok
TikTok hiện có cơ chế báo cáo bài
đăng, tài khoản và hành vi bắt nạt/quấy rối. Chính sách của TikTok không cho
phép nhiều dạng nội dung nhằm bắt nạt, quấy rối, làm nhục hoặc tiết lộ thông
tin cá nhân của một người có thể nhận dạng.
Tuy nhiên:
Report để gỡ nội dung và bảo
toàn chứng cứ là hai việc khác nhau.
Nếu chưa có tình huống khẩn cấp,
nên nghĩ đến việc giữ chứng cứ trước khi yêu cầu nền tảng làm cho chứng
cứ biến mất.
3. Yêu cầu xử lý hành chính
Nghị định 174/2026/NĐ-CP,
có hiệu lực từ 01/7/2026, quy định tại Điều 95 việc xử phạt hành vi lợi dụng mạng
xã hội để cung cấp, chia sẻ thông tin giả mạo, sai sự thật, xuyên tạc, vu khống
hoặc xúc phạm uy tín của tổ chức, danh dự, nhân phẩm của cá nhân. Khung tiền phạt
ghi tại Điều 95 là 20–30 triệu đồng đối với tổ chức; theo nguyên tắc tại khoản
3 Điều 4, cá nhân thực hiện hành vi tương ứng về nguyên tắc chịu 1/2 mức phạt,
tức 10–15 triệu đồng, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác.
Mỗi vụ việc vẫn phải được cơ quan
có thẩm quyền xác minh về chủ thể, hành vi, nội dung và các tình tiết liên
quan.
4. Khởi kiện dân sự
Nếu danh dự, nhân phẩm, uy tín bị
xâm phạm, tùy trường hợp người bị thiệt hại có thể yêu cầu chấm dứt hành vi, cải
chính, xin lỗi và bồi thường.
Đáng chú ý, Nghị quyết
02/2022/NQ-HĐTP của Hội đồng Thẩm phán TANDTC hướng dẫn rằng chi phí hợp lý
để hạn chế, khắc phục thiệt hại có thể bao gồm cả chi phí thu thập tài liệu, chứng
cứ chứng minh danh dự, nhân phẩm, uy tín bị xâm phạm, cùng một số chi phí cần
thiết để thu hồi, xóa bỏ dữ liệu vi phạm.
Điều này không có nghĩa cứ lập vi
bằng là đương nhiên được hoàn lại toàn bộ chi phí. Người yêu cầu vẫn phải chứng
minh thiệt hại, tính hợp lý của khoản tiền và các điều kiện phát sinh trách nhiệm
bồi thường.
Nhưng nó cho thấy một điều rất
đáng chú ý:
Pháp luật nhìn nhận việc bỏ
chi phí để thu thập chứng cứ trong vụ xâm phạm danh dự có thể chính là một phần
của quá trình hạn chế, khắc phục thiệt hại.
5. Tố giác nếu có dấu hiệu tội
phạm
Không phải mọi lời xúc phạm trên
TikTok đều cấu thành tội phạm.
Tuy nhiên, nếu hành vi đủ yếu tố
theo luật hình sự, có thể cần xem xét Tội làm nhục người khác – Điều 155
hoặc Tội vu khống – Điều 156 Bộ luật Hình sự. Việc sử dụng mạng máy
tính, mạng viễn thông hoặc phương tiện điện tử cũng là tình tiết được quy định
trong cấu thành tăng nặng của các điều luật tương ứng.
Việc định tội không nên kết luận
chỉ từ cảm giác “tôi bị nói xấu”. Cơ quan tiến hành tố tụng phải đánh giá đầy đủ
nội dung, mức độ, mục đích, hậu quả và chứng cứ về người thực hiện.
Đừng chỉ chứng minh “họ đã
đăng”. Hãy chứng minh cả “họ đăng sai ở đâu”
Đây là một lỗi rất phổ biến.
Ví dụ một video nói:
“A vay của tôi 300 triệu rồi bỏ
trốn.”
Vi bằng có thể giúp ghi nhận rằng
câu nói đó đã xuất hiện trên TikTok.
Nhưng để chứng minh đó là thông
tin sai sự thật, bạn vẫn có thể cần:
hợp đồng; sao kê; biên nhận; tin
nhắn; chứng cứ thanh toán; tài liệu chứng minh nơi cư trú; lời khai; hồ sơ của
cơ quan chức năng hoặc các chứng cứ khác.
Vi bằng không biến một điều
đang tranh chấp thành sự thật.
Nó giúp cố định một phần sự thật
khác:
Nội dung gì đã được thể hiện
công khai tại thời điểm lập vi bằng.
Đây là sự khác biệt rất quan trọng.
Một hồ sơ tốt thường không có
“một chứng cứ”
Một hồ sơ về nói xấu trên TikTok
tương đối đầy đủ có thể gồm:
Nhóm A – Chứng cứ về nội dung:
video, lời nói, caption, comment, livestream.
Nhóm B – Chứng cứ về người
đăng: dữ liệu tài khoản, lịch sử tương tác, các thông tin công khai, xác nhận
hoặc các nguồn khác liên kết tài khoản với chủ thể thực tế.
Nhóm C – Chứng cứ chứng minh
thông tin sai: giấy tờ, hợp đồng, giao dịch, tin nhắn, hồ sơ, nhân chứng.
Nhóm D – Chứng cứ về mức độ
lan truyền: lượt xem, lượt chia sẻ, những trang/tài khoản đăng lại.
Nhóm E – Chứng cứ về thiệt hại:
khách hàng hủy hợp đồng, đối tác hỏi lại, tin nhắn công kích, giảm doanh thu có
căn cứ, chi phí xử lý, chi phí thu thập chứng cứ…
Vi bằng là một mắt xích rất mạnh,
nhưng nó nên được đặt đúng chỗ trong hệ thống chứng cứ đó.
7 sai lầm thường gặp khi bị
nói xấu trên TikTok
Sai lầm 1: Cãi nhau hàng chục bình luận trước khi giữ chứng
cứ.
Kết quả là vụ việc phức tạp hơn, đôi khi chính người bị hại lại phát sinh phát
ngôn bất lợi.
Sai lầm 2: Report ngay và rất vui khi video được xóa.
Đến khi muốn xử lý thì chỉ còn vài ảnh chụp rời rạc.
Sai lầm 3: Chỉ chụp nội dung xúc phạm mà không chụp tài khoản,
URL và ngữ cảnh.
Sai lầm 4: Nghĩ rằng tên tài khoản giống tên một người thì
đương nhiên chứng minh được người đó là chủ tài khoản.
Bản án 4618/2024/DS-ST đã cho thấy rủi ro thực tế của cách suy luận này.
Sai lầm 5: Chỉ chứng minh bài đăng tồn tại, nhưng không chuẩn
bị chứng cứ chứng minh nội dung là sai.
Sai lầm 6: Tự dùng thủ thuật xâm nhập tài khoản, giả danh hoặc
thu thập nội dung riêng tư bằng cách có nguy cơ trái pháp luật.
Sai lầm 7: Chờ “khi nào kiện mới lập vi bằng”.
Chứng cứ số không có nghĩa vụ phải đợi chúng ta. Nó có thể biến mất trong vài
giây.
Vậy khi nào nên lập vi bằng?
Không phải mọi status khó chịu đều
cần lập vi bằng.
Nhưng bạn nên cân nhắc thực hiện
sớm khi nội dung có một hoặc nhiều dấu hiệu sau:
Người đăng đang cáo buộc bạn phạm
pháp, lừa đảo, ngoại tình hoặc có hành vi ảnh hưởng nghiêm trọng đến uy tín;
video có lượng xem hoặc chia sẻ tăng nhanh; người xem đã xác định được danh
tính của bạn; nội dung xuất hiện thành nhiều video hoặc nhiều tài khoản; đối
phương đã từng xóa bài; bạn dự kiến yêu cầu cơ quan chức năng xử lý, khởi kiện
hoặc yêu cầu bồi thường; hoặc chứng cứ hiện tại có nguy cơ không còn tồn tại
lâu.
Trong các trường hợp như vậy, thời
gian chính là một thuộc tính của chứng cứ.
Nếu bạn đang đọc bài này vì
chính mình đang bị nói xấu trên TikTok…
Bạn chưa cần quyết định ngay hôm
nay rằng sẽ kiện, tố giác hay yêu cầu xử phạt.
Quyết định đó có thể được cân nhắc
sau.
Nhưng nếu video vẫn đang tồn tại,
bạn nên nghĩ đến một việc trước:
Liệu ngày mai tôi còn chứng
minh được chính xác những gì hôm nay tôi đang nhìn thấy hay không?
Nếu câu trả lời là “không chắc”,
hãy bảo toàn chứng cứ trước.
Sau đó, khi chứng cứ đã được cố định,
bạn có thể bình tĩnh lựa chọn: yêu cầu gỡ bài, cải chính, xin lỗi; báo cáo
TikTok; thương lượng; gửi đơn đến cơ quan chức năng; hoặc khởi kiện nếu thật sự
cần thiết.
Đó cũng là cách tôi thường tiếp cận
chứng cứ số:
Không vội kết luận. Không vội
đối đầu. Trước hết, hãy giữ lại sự thật đang tồn tại.
CẦN HỖ TRỢ XÁC ĐỊNH PHẠM VI CHỨNG
CỨ CẦN GHI NHẬN?
Nếu bạn đang có một video, tài
khoản hoặc chuỗi nội dung TikTok/Facebook liên quan trực tiếp đến mình, có thể
chuẩn bị trước ba thứ:
đường dẫn nội dung – đường dẫn
tài khoản – nội dung nào bạn cho rằng sai hoặc xúc phạm.
Từ đó mới có thể xác định nên ghi
nhận một video, toàn bộ tài khoản, chuỗi bài đăng, bình luận, mức độ tương tác
hay cần kết hợp thêm những chứng cứ khác.
Thừa hành viên Đức Hoài
Văn phòng Thừa phát lại Bến Thành
SĐT: 0906 311 132
Email: duchoailaw@gmail.com
Bài viết mang tính phổ biến kiến
thức và định hướng thu thập chứng cứ; phương án pháp lý cụ thể phụ thuộc vào nội
dung và chứng cứ của từng vụ việc.
TÀI LIỆU PHÁP LÝ VÀ NGHIÊN CỨU
THAM KHẢO
Phần pháp luật Việt Nam của bài
viết được đối chiếu với Bộ luật Dân sự 2015; Bộ luật Tố tụng dân sự 2015; Bộ luật
Hình sự 2015, sửa đổi bổ sung; Luật Thi hành án dân sự 2025; Nghị định
151/2026/NĐ-CP; Nghị định 174/2026/NĐ-CP; Nghị quyết 02/2022/NQ-HĐTP và thực tiễn
Bản án 4618/2024/DS-ST ngày 25/9/2024 của Tòa án nhân dân TP. Thủ Đức, TP. Hồ Chí Minh.
Phần so sánh Pháp tham khảo
Ordonnance n°2016-728 về commissaires de justice; Cour de cassation,
Crim., 8 janvier 2019, n°18-80.748; Cour de cassation, Soc., 30 septembre 2020,
n°19-12.058; cùng chuyên đề về chứng cứ số của Revue justice actualités –
École nationale de la magistrature.
Tham khảo thêmNội dung liên quan
Khi nào nên trao đổi trực tiếp với người thực hiện?
Từ dữ liệu số (tin nhắn Zalo, bài viết Facebook, Email...) đến hiện trạng nhà đất, công trình hoặc giao dịch, chứng cứ thường cần được nhìn như một hệ thống: nguồn ở đâu, ai liên quan, ngữ cảnh nào, dữ liệu có còn nguyên vẹn và còn thiếu mắt xích gì. Ảnh chụp màn hình hoặc video tự quay vẫn có thể là tài liệu hữu ích, nhưng giá trị của chúng phụ thuộc vào cách xác định nguồn, chủ thể, ngữ cảnh và tính toàn vẹn trong từng vụ việc.
by Đức Hoài
